สิทธิบัตร (Patent) คืออะไร

สิทธิบัตร (Patent) หมายถึง หนังสือสำคัญที่รัฐออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์ (invention)หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Product Design) ที่มีลักษณะตามที่ภูหมายกำหนด เป็นสิทธิพิศษที่ให้ผู้ประดิษฐ์คิดค้นหรือผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์ มีสิทธิที่จะผลิตสินค้า จำหน่ายสินค้าแต่เพียงผู้เดียว ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง การประดิษฐ์ (invention) หมายถึง ความคิดสร้างสรรค์เกี่ยวกับ ลักษณะองค์ประกอบ โครงสร้างหรือกลไกของผลิตภัณฑ์ รวมทั้งกรรมวิธีในการผลิตการรักษา หรือปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้ดีขึ้น หรือทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ขึ้นใหม่ ที่แตกต่างไปจากเดิม และเน้นการประดิษฐ์ที่มีลักษณะของการแก้ไขปัญหาทางเทคนิคที่ไม่สามารถคิดค้นขึ้นโดยง่าย เช่น กลไกของเครื่องยนต์ ,ยารักษาโรค, วิธีการในการเก็บรักษาพืชผักผลไม้ไม่ให้เน่าเสียเร็วเกินไป เป็นต้น

อนุสิทธิบัตร (Petty Patent) หมายถึง หนังสือสำคัญที่รัฐออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์จะมีลักษณะคล้ายกันกับการประดิษฐ์แต่เป็นความคิดสร้างสรรค์ที่มีระดับการพัฒนาเทคโนโลยีไม่สูงมาก หรือเป็นการประดิษฐ์คิดค้นเพียงเล็กน้อย และมีประโยชน์ใช้สอยมากขึ้น รวมทั้งกรรมวิธีในการผลิตการรักษาหรือปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้ขึ้น หรือทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ขึ้นใหม่ ที่แตกต่างไปจากเดิม เช่น กลไกของเครื่องยนต์, ยารักษาโรค, วิธีการในการเก็บรักษาพืชผักผลไม้ไม่ให้เน่าเสียเร็วเกินไป เป็นต้น

PCT ย่อมาจาก Patent Cooperation Treaty ร่วมมือด้านสิทธิบัตร เป็นความตกลงระหว่างประเทศ เพื่ออำนวยความสะดวกในการขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตรการประดิษฐ์ระหว่างประเทศ ซึ่งจะช่วยลดภาระ ขั้นตอน และ ค่าใช้จ่ายให้แก่ผู้รับคำขอที่ต้องการขอรับความคุ้มครองในต่างประเทศ

ระบบ PCT นี้ไม่ได้เป็นระบบการรับจดทะเบียนสิทธิบัตรการรับจดทะเบียนสิทธิบัตร PCT เป็นอำนาจอธิปไตยของแต่ละประทศที่ผู้ขอประสงค์จะขอความคุ้มครอง ซึ่งจะมีการตรวจสอบตามขั้นตอนและเงื่อนไขของกฎหมายภายในประเทศนั้นๆ ก่อนรับจดทะเบียนสิทธิบัตร ประเทศไทยสมัครข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาความร่วมมือด้านสิทธิบัตร เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2552 ถือเป็นสมาชิกลำดับที่ 142

ที่มาจาก กรมทรัพย์สินทางปัญญา

50 อันดับบริษัทที่จดสิทธิบัตรมากที่สุด ในปี 2018

รายชื่อ 50 อันดับบริษัทที่จดสิทธิบัตรมากที่สุด ในปี 2018

อันดับ บริษัท ประเทศ จำนวนสิทธิบัตรที่จดในปี 2018
1 International Business Machines Corp อเมริกา 9,100
2 Samsung Electronics Co Ltd เกาหลีใต้ 5,850
3 Canon Inc ญี่ปุ่น 3,056
4 Intel Corp อเมริกา 2,735
5 LG Electronics Inc เกาหลีใต้ 2,474
6 Taiwan Semiconductor Manufacturing Co (TSMC) Ltd ใต้หวัน 2,465
7 Microsoft Technology Licensing LLC อเมริกา 2,353
8 Qualcomm Inc อเมริกา 2,300
9 Apple Inc อเมริกา 2,160
10 Ford Global Technologies LLC อเมริกา 2,123
11 Google LLC อเมริกา 2,070
12 Amazon Technologies Inc อเมริกา 2,035
13 Toyota Motor Corp ญี่ปุ่น 1,959
14 Samsung Display Co Ltd เกาหลีใต้ 1,948
15 Sony Corp ญี่ปุ่น 1,688
16 Huawei Technologies Co Ltd จีน 1,680
17 BOE Technology Group Co Ltd อเมริกา 1,634
18 General Electric Co อเมริกา 1,597
19 Hyundai Motor Co เกาหลีใต้ 1,369
20 Telefonaktiebolaget LM Ericsson AB สวีเดน 1,353
21 Seiko Epson Corp ญี่ปุ่น 1,285
22 Panasonic Intellectual Property Management Co Ltd ญี่ปุ่น 1,254
23 Boeing Co อเมริกา 1,227
24 Robert Bosch GmbH เยอรมัน 1,136
25 Mitsubishi Electric Corp ญี่ปุ่น 1,106
26 Toshiba Corp ญี่ปุ่น 1,104
27 GM Global Technology Operations LLC อเมริกา 1,046
28 Ricoh Co Ltd ญี่ปุ่น 1,043
29 Fujitsu Ltd ญี่ปุ่น 1,038
30 United Technologies Corp อเมริกา 1,011
31 Denso Corp ญี่ปุ่น 1,003
32 AT&T Intellectual Property I LP อเมริกา 985
33 Honda Motor Co Ltd ญี่ปุ่น 926
34 Micron Technology Inc อเมริกา 924
35 Semiconductor Energy Laboratory Co Ltd ญี่ปุ่น 870
36 Siemens AG เยอรมัน 870
37 Cisco Technology Inc อเมริกา 848
38 Koninklijke Philips NV เนเธอร์แลนด์ 844
39 Halliburton Energy Services Inc อเมริกา 807
40 EMC IP Holding Co LLC อเมริกา 801
41 SK Hynix Inc เกาหลีใต้ 801
42 Texas Instruments Inc อเมริกา 785
43 Honeywell International Inc อเมริกา 749
44 Murata Manufacturing Co Ltd ญี่ปุ่น 743
45 NEC Corp ญี่ปุ่น 715
46 Toshiba Memory Corp ญี่ปุ่น 700
47 Oracle International Corp อเมริกา 685
48 LG Display Co Ltd เกาหลีใต้ 681
49 Dell Products LP อเมริกา 668
50 Fujifilm Corp ญี่ปุ่น 658

 

 

ประเทศ จำนวนสิทธิบัตร
เกาหลีใต้ 6
จีน 1
ญี่ปุ่น 16
ใต้หวัน 1
เนเธอร์แลนด์ 1
เยอรมัน 2
สวีเดน 1
อเมริกา 21

 

ที่มาจาก ificlaims

มาทำความเข้าใจกับทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) กันเถอะ

ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property)  หรือบางคนอาจจะนิยมเรียกสั้นๆว่า IP นั้นหมายถึง ผลงานอันเกิดจากการประดิษฐ์ คิดค้น หรือสร้างสรรค์ของมนุษย์ ซึ่งเน้นที่ผลผลิตของสติปัญญาและความชำนาญ โดยไม่คำนึงถึงชนิดของการสร้างสรรค์หรือวิธีในการแสดงออก เช่น สินค้าต่าง ๆ การบริการ กรรมวิธีการผลิตทางอุตสาหกรรม เป็นต้น

หลักการของทรัพย์สินทางปัญญามีดังนี้

  • ทรัพย์สินทางปัญญาคือ สิทธิ (Rights) ใช้ โอนถ่าย และอนุญาตให้ใช้ โดยวิธีการทำสัญญาถ่ายโอนสิทธิ โดยมทำนิติกรรมที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา
  • ทรัพย์สินทางปัญญาจะได้รับการคุ้มครองเฉพาะประเทศที่จดทะเบียนไว้เท่านั้น (Territorial)
  • ทรัพย์สินทางปัญญาคือ Private rights สิทธิส่วนบุคคล ไม่ใช่Public rights
  • ทรัพย์สินทางปัญญาก่อให้เกิดเงินและผลประโยชน์ (money and benefit)

ทรัพย์สินทางปัญญา(Intellectual Property) แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1.ทรัพย์สินทางอุตสาหกรรม (Industrial Property) และ 2. ลิขสิทธิ์ (Copyright)

1.ทรัพย์สินทางอุตสาหกรรม (Industrial Property) หมายถึง ความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ที่เกี่ยวกับสินค้าอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่ได้พัฒนาหรือคิดค้นขึ้นใหม่ นอกจากนี้ยังรวมถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์ เครื่องหมายการค้า ชื่อและถิ่นที่อยู่ทางการค้า โดยรวมถึงแหล่งกำเนิดและการป้องกันการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม

1.1. สิทธิบัตร (Patent) คือ หนังสือสำคัญที่รัฐออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์ (Invention) หรือ การออกแบบผลิตภัณฑ์ (Industrial Design) ที่มีลักษณะตามที่กฎหมายกำหนด ได้แก่ สิทธิบัตรการประดิษฐ์ (Invention Patent) สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Design Patent) และอนุสิทธิบัตร (Petty Patent) ซึ่งผู้ทรงสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตร มีสิทธิเด็ดขาด หรือ สิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการแสวงหาผลประโยชน์จากการประดิษฐ์ หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ได้รับสิทธิบัตร หรือ อนุสิทธิบัตรนั้น ภายในระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด

1.1.1. สิทธิบัตรการประดิษฐ์ (Invention Patent) หมายถึง การให้ความคุ้มครองการคิดค้นเกี่ยวกับลักษณะองค์ประกอบโครงสร้าง หรือกลไกของผลิตภัณฑ์ รวมทั้งกรรมวิธีในการผลิต การเก็บรักษา หรือการปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์

1.1.2. สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Design Patent) หมายถึง การให้ความคุ้มครองความคิดสร้างสรรค์ที่เกี่ยวกับรูปร่างลักษณะภายนอกของผลิตภัณฑ์ องค์ประกอบของลวดลาย หรือสีของผลิตภัณฑ์ ซึ่งสามารถใช้เป็นแบบสำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม รวมทั้งหัตถกรรมได้ และแตกต่างไปจากเดิม

1.1.3. อนุสิทธิบัตร (Petty Patent) คือ การให้ความคุ้มครองการประดิษฐ์จากความคิดสร้างสรรค์ที่มีระดับการพัฒนาเทคโนโลยีไม่สูงมาก โดยอาจเป็นการประดิษฐ์คิดค้นขึ้นใหม่ หรือปรับปรุงจากการประดิษฐ์ที่มีอยู่ก่อนเพียงเล็กน้อย

 
1.2. แบบผังภูมิของวงจรรวม (Layout-Designs of Integrated Circuit)

1.3. เครื่องหมายการค้า (Trademark)

1.4. ความลับทางการค้า (Trade Secrets)

1.5. ชื่อทางการค้า (Trade Name)

1.6. สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication)

2. ลิขสิทธิ์ หมายถึง สิทธิแต่เพียงผู้เดียวของผู้สร้างสรรค์ที่จะกระทำการใด ๆ เกี่ยวกับงานที่ผู้สร้างสรรค์ได้ทำขึ้นตามประเภทลิขสิทธิ์ที่กฎหมายกำหนด ได้แก่ งานวรรณกรรม นาฏกรรม ศิลปกรรม ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์ สิ่งบันทึกเสียง งานแพร่เสียง แพร่ภาพ หรืองานอื่นใดในแผนกวรรณคดี แผนกวิทยาศาสตร์ หรือแผนกศิลปะ ไม่ว่างานดังกล่าวจะแสดงออกโดยวิธีหรือรูปแบบทั้งโดยจับต้องได้และจับต้องไม่ได้ นอกจากนั้นกฎหมายลิขสิทธิ์ยังให้ความคุ้มครองถึงสิทธิของนักแสดงด้วย อย่างไรก็ตาม การคุ้มครองลิขสิทธิ์ ไม่ครอบคลุมถึงความคิดหรือขั้นตอน กรรมวิธีหรือระบบ วิธีใช้หรือทำงาน แนวความคิด หลักการ การค้นพบ หรือทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ หรือคณิตศาสตร์

สถานที่และวิธีการยื่นขอจดทะเบียน

สามารถยื่นคำขอจดทะเบียนได้ที่ ศูนย์บริการทรัพย์สินทางปัญญา ชั้น 3 กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์  (www.ipthailand.org) หรือ ที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัด ที่ตนเองมีภูมิลำเนาอยู่

เรียบเรียงจาก

http://www.ippat.org